بەخێربێن بۆ پێگەی پێغەمبەر (صلی الله علیه وسلم)
لە ژيانى پێغەمبەر (ﷺ) فيربووم : سەركردەى لێهاتوو شوێن كەوتوو بەرهەم ناهێنێت ، بەڵكو سەركردەى وەك خۆى دروست دەكات .
چه‌ند وته‌یه‌كی جوان: 1ـ ئارامی‌ عیباده‌تێكه‌ به‌بێ‌ زه‌حمه‌ت ، هه‌یبه‌تيكه‌ به‌بێ‌ قودره‌ت ، قه‌ڵایه‌كه‌ به‌بێ قه‌ڵغان ، سه‌ركه‌وتنێكه‌ به‌بێ‌ چه‌ك. 2ـ ماڵێك كه‌ هیچ كات وێران نابێت عه‌داله‌ته‌. 3ـ نه‌خۆشیه‌ك ده‌رمانی‌ نییه‌ بێ ئه‌قڵیه.‌ 4ـ شیرینیه‌ك دوایی‌ ده‌گۆرێت به‌ تاڵی‌ هه‌واو ئاره‌زوویه‌. ‌5ـ تاڵیه‌ك دوایی‌ ده‌گۆريت به‌شیرینی‌ صه‌بر و ئارام گرتنه‌. 6ـ ئه‌گه‌ر پشووی‌ لاشه‌ به‌كه‌می‌ خۆراكه‌ ئه‌وا پشووی‌ دڵ و ده‌روونیش به‌كه‌می‌ گوناهه.‌
پێویسته‌ هه‌میشه‌ له‌ بیرمان بێت كه‌ تاوه‌كو زستان ساردو سه‌ختتر بێت ئه‌وا به‌هاری رازاوه‌ترو جوانتر دێته‌ پىش چاو.
علی كوری به‌بو تالیب (ره‌زای خوای لى بێت) ده‌فه‌رموێت: دونیا وه‌كو مار وایه‌، رواڵه‌تی بریقه‌داره‌و ناخی هه‌ڵگری ژه‌هرێكی ترسناكه‌، ئه‌وه‌ی لێی نزیك ده‌بێته‌وه‌ گه‌مژه‌یه‌و ناحاڵیه‌، ئه‌وه‌ی لێی دوور ده‌كه‌وێته‌وه‌ خاوه‌نی ژیریه‌.
وتەی ناوداران لەسەر پێغەمبەر (صلی الله علیه وسلم)
 زانست لە دیدی ئیسلامدا
21/07/2020
بینین: 138

ئەحمەد نەسیم سوسە لە کتێبی ( فی طریقی الی الاسلام ) باس لەڕێبازی زانستی تاقیکاری لە لای موسوڵمانان دەکات و دەڵێت ئاشکرایە کە ژیاری ئیسلامی دوربینی و بێداربونەوەی داهێناوە لاسای کردنەوەی وەلا نا دوور کەوتەوە لە گومان بەڵگەو تاقیکاری ئامرازی کارکردنی بوو بەمەش موسوڵمانان بنچینەی نەگۆڕیان بۆ زانستە دروست و پڕ سوودەکان دانا تاقیکردنەوە و تێبینی کردنیان کردە بنچینەی توێژینەوە زانستیەکان و کۆڵگەی لێکۆڵینەوە بەجۆرێک کە بۆتانیەکان بە سەرقاڵ بوونیان بە فەلسەفە و توێژینەوە پێی نەگەیشتن موسوڵمانان کلتور و ڕۆشنبیریەکی تایبەت بە خۆیان دروست کرد و فەلسەفەیەکی ئیسلامی سەربەخۆیان بۆخۆیان بناید نا هەروەک چۆن بنچینەیان بۆ زانستە سروشتیەکان و بیرکاریەکان بە جۆرە جیاوازیەکانیانەوە دانا بەمەش لە ڕێگەی ئەوانەوە ئەو زانستانە گەشتنە ئەوروپا لە وتەیەکی هاوشێوەدا.
هێربێرت جۆرج وێڵس لە کتیبی (موجز تاریخ العالم ) دا دەڵێت : زانا عەرەبە کیمیا گەرەکان توانیان ڕێبازی زانستی تاقیکاری دانێن لەوانەیە دەسەڵاتێکی وابەمرۆڤ ببەخشێت کە لە جیهاندا وێنەی نەبێت و نەل هەر بەسەر جیهاندا بەڵکو لەوانەیە دەسەڵاتی بەسەر سەرجەمی خۆشیدا هەبێت.
هەروەها دەربارەی پلەو پایەی زانکۆ ئیسلامیەکان دەڵێت : جیهانی ئیسلام بەسەدەیەک پێش ڕۆژئاوا کەوتبون کۆمەڵێک زانکۆی گەورەیان دامەزراند بوون کە ڕوناکی ئەو زانکۆیە دەرەوەی جیهانی ئیسلامیشی تا ماوەیەکی دوور ڕوناک دەکردبۆوە و فیرخوا لە هەموو لایەکەوە بۆ ئەو زانکۆیە دەهاتن .
خانمە توێژەری ئیتاڵی ( لۆرا فیشا فاگلۆری ) لە کتێبەکەیدا ( دفاع عن اسلام ) دەڵێت: چۆن دەتوانین بڵێین ئیسلام گەشەسەندنی سەدەکانی ڕابردووی وەستاندووە لە کاتێکدا دەزانین کە حوجرە و قوتابخانەکانی ئیسلام ئەوسا چرای ڕوناکی بەخشی ڕۆشنبیری بون بوو بۆ ئەوروپا کە لەسەدەکانی ناوەڕاستدا لا تریکیدا نقوم بوبون هەروەها هزر و دیدی فەلسەفە عەرەبیەکان گەشتە پێگەیەکی وابەرز وای لە زانایانی ڕۆژئاوا کرد کە شوێن پێی خۆیان بکەون .
( ئیڤلین گۆبۆڵد ) لە کتێبەکەیدا ( البحث عن اللە ) دا دەڵێت: ئیسلام وەک چرایەک بوو بۆ زانست و زانیاری کۆڵۆمبۆس لە زانکۆ ئیسلامیەکانی ئیسپانیا زانی کە زەوی بازنەییە ئەو زانکۆیانە پێشوازیان لەهەموو فێرخوازان دەکرد تەنانەت جولەکە و مەسیحیەکانیش زانستیان لێوەرگرت و بڕوانامەیان بەدەست هێنا.
بارۆن کارادی ڤۆ ڕۆژهەڵاتناسێکی فەرنسی لە پەیمانگای کاسۆلیکی پاریس وانە دەڵێتەوە : بەراستی عەرەبەکان گەورەترین دۆزینەوەی زانستیان ئەنجام دا ئەوان فێریان کردین سفر بەکاربێنین و جەبریان کردە زانستێکی تەواو و پێشیان خست و بنچینەکانی زانستی ئەندازیاری شیکارییان دامەزراند و ئەوان زانستەکانی سێگۆشەی کراو و وەستاویان دۆزیوەتەوە .
خانمە توێژەری ئەڵمانی ( زیگرید هۆنکە ) لە کتێبەکەیدا ( شمس العرب تسطع علی الغرب ) دەڵێت ئەو هەنگاوە خیرا و سەرسوڕهێنەرەی نەوەکانی بیابان بەسەر پەیژەکانی ژیار و شارستانیدا ئەنجامیان دا کە لەهیچەوە دەستیان پێکرد کە بەڕاستی جێگەی بەهەند وەرگرتن و پەندە لە مێژووی هزری مرۆڤایەتیدا ، سەرکەوتنە زانستییە یەک بەدوای یەکەکانیان کە کردنیە گەورە و سەرداری گەلە شارستانیەکان بەڕاستی جێگەی پێدا هەڵدانە تائێستاکە کە زۆر گەورەترە لەوەی بە شارستانیەتەکانی تر بەراورد بکرێ .
لە جێگەیەکی تریشدا دەڵیت : پزیشکی رۆژئاوا بۆ ماوەی چەند سەدەیەک کۆپی پزیشکی عەرەبی بوو سەڕەرای سوتاندنی کتێبەکانی ئیبن سینا لە شاری بازل لە کردارێکی دوژمن کاری مەسیحدا بەڵام سەڕەرای ئەوەش کتێبخانەکان هەرگیز خاڵی نەبوو لە کتێبەکانی عەرەبەکان و هەردەم لە گیرفانەکانی زانایان و پزیشکەکان بونیان هەبوو بەڵکوو هەر پارێزراو بوون و هەندێ جاریش تاڵان کراون .
بەڵام کاتێک قورئانی پیرۆز دەخوێنیەوە دەبینی :
وشەی زانست العلم (٨٠) جار بە ناسراو و نەناسراو هاتووە .
هەرچی وشە داتاشراوەکانە لە وشەی زانست (العلم) وەک ( یعلم ، یعلمون ، علم ، علام .. سەدان جار هاتوون .
وشەی عەقڵەکان ( النهی ) ٢ جار هاتووە .
وشەی بەڵگە ( البرهان ) ٧ جار هاتووە .
وشەی ( الحکمە) ٢٠ جار هاتووە .
وشەی شارەزای ( الفقە ) ٢١ جار هاتووە .
داتاشراوەکانی وشەی بیر (فکر) ١٨ جار هاتووە .
ئا ئەمەیە ئەو ئیسلامە گەورە زانا و پزیشک و فەیلەسوفەکان لەو قوتابخانەیەدا دەرچوون و پێگەشتوون ، لەوانە :
ئیبن نەفیس ، ئیبن سینا ، شەریف ئیدریسی ، ئیبن ڕوشد ، ڕازی ، ئیبن زەهر ، جابری کووڕی حەییان ، مووسای کوڕی شاکر ، عبدول رەحمان خازن ، ئیبن خەلدوون ...هەزارانی تریش کە ڕۆڵیان هەبووە لە گۆڕینی جیهان بۆ باشترین لە هەموو ڕوویەکی زانستی و کۆمەڵایەتی و سیاسی .
ئەوروپا لەسەدەکانی دوازدە و سێزدە هەستا بە هەڵمەتێکی گەورەی وەرگێڕان کە بوو بە بناغەیەکی بەهێز بۆ ئەوەی شارستانیەتە هاوچەرخەکەی لەسەر بنیاد بنێت ئەوە لە کاتێکدا کە موسوڵمانان دڵسۆزانە بۆخوا بەدوای ئەو زانستەوە بوون ئەویش یاساکانی بۆ دەرخستن و نهێنیەکانی نیشان دان ...
مالیکی کوڕی نەبی کە بیرمەندێکی جەزائیرییە دەڵێت : ئەو دواکەوتوویەی ئێستا موسوڵمانان بە دەستیەوە دەناڵێنن هۆکارەکەی ئیسلام نیە بەڵکوو ئەوە سزایەکی شیاوی ئیسلامە بۆ موسوڵمانان ، بە هۆی وازهێنانی لێی نەک شوێن کەوتنی

محمد لە دیدی بیانیەکاندا
ن: یامن الحاجە
و: مزفر عەولا قەسرێی
لا۱٦۲-۱٦۸

زیاتر

12
Copyright. All Rights Reserved.
مافی بڵاوکردنه‌وه‌ی بابه‌ته‌کان پارێزراوه بۆ پێگه‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا،
هه‌رکه‌سێک بابه‌ته‌کان کۆپی بکات پێویسته ئاماژه به‌ سه‌رچاوه‌که‌ی بکات که‌ پێگه‌ی پێغه‌مبه‌ری خودایه